Eikenprocessierrups komt steeds meer voor in het noorden.

Eikenprocessierupsen kunnen in de maanden mei en juni voor komen in eikenbomen. Na contact met de brandharen van de rups kunnen klachten ontstaan zoals jeuk, huiduitslag, irritatie aan de ogen of aan de luchtwegen.De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder die haar eitjes legt in de toppen van eikenbomen. Eind april, begin mei komen de rupsen uit de eitjes, waarna ze een aantal keren vervellen totdat ze in juli volgroeid zijn. Na de derde vervelling, tussen half mei en eind juni, krijgen de rupsen de sterk irriterende brandharen. In juli verpoppen de rupsen zich tot een onopvallende grijze nachtvlinder (zonder brandharen). De rups kan voorkomen in natuurgebieden maar ook op eikenstammen die bijvoorbeeld rondom een boerderij staan.

Hoe kun je zien dat er eikenprocessierupsen in een eikenboom zitten?

Eikenbomen met eikenprocessierupsen zijn te herkennen aan de specifieke nesten op de stammen of dikkere takken: dichte spinsels van vervellingshuidjes, met brandharen en uitwerpselen. Vanuit deze nesten gaan de rupsen ’s nachts groepsgewijs op zoek naar voedsel in de toppen van de boom. Grote groepen eikenprocessierupsen kunnen een boom volledig kaalvreten. De nesten bevinden zich meestal op de zuid(zon)-zijde van de stam of takken.

Klachten door brandharen

Er zijn vooral gevolgen voor de gezondheid in de periode dat de eikenprocessierupsen brandharen krijgen (half mei-juni). Dit is ook het geval bij verdere verspreiding van deze brandharen uit lege nesten (juli-september). Er hoeft geen rechtstreeks contact met de rups te zijn om klachten te krijgen. De brandharen kunnen ook door de wind meegevoerd worden waardoor ze op de huid of in de kleding terecht komen. De brandharen dringen met hun weerhaakjes gemakkelijk in de huid, ogen en luchtwegen.

Binnen acht uur treden huidirritaties op, die rood en pijnlijk zijn. Dit gaat gepaard met hevige jeuk, die tot twee weken kan aanhouden. Als de brandharen in de ogen komen, kan binnen enkele uren een rode, pijnlijke en jeukende zwelling en ernstige irritatie optreden. Inademing van de brandharen kan leiden tot irritaties (slikklachten) en ontstekingen van het slijmvlies van de neus, keel en luchtwegen. Ook dieren, zoals honden en paarden kunnen klachten krijgen wanneer ze in contact komen met de brandharen.

GGD Fryslân adviseert om elk contact met de rupsen en resten ervan, zoals met vrijgekomen brandharen en lege nesten te vermijden. Zorg bij een bezoek aan een (natuur)gebied met eikenprocessierupsen voor goede bedekking van de hals, armen en benen en ga niet op de grond zitten. Waarschuw kinderen voor het gevaar van de rups. Kies wanneer het mogelijk is voor een andere route waar geen besmette bomen staan. Ga na aanraking van de rupsen of haren niet krabben of wrijven, maar was of spoel de huid of ogen goed met water. Was zonodig ook kleren op 60 ºC. De klachten verdwijnen in het algemeen binnen twee weken. Een verzachtende crème kan verlichting geven. Neem bij ernstige klachten contact op met uw huisarts.

Ga zelf nooit bezig met het verwijderen van processierupsen

Het verwijderen van nesten van de processierupsen is specialistisch werk. Begin er nooit zelf aan, het brengt in de meeste gevallen grote gevaren met zich mee omdat de haren van de rups vrijkomen. Iedere rups heeft honderduizenden pijlvormige haren die ernstige klachten kunnen opleveren.

Bron: www.ooststellingwerf.nl