De huisboktor
Algemeen
- De huisboktor heeft zich gedurende
de laatste decennia in ons land ontwikkeld tot één
van de schadelijkste houtvernielende insecten.
- De larven van deze kever,
die meerdere jaren ( 3-15) in het hout leven, tasten
vooral het hout (naaldhout) van schuren en huizen
aan, in het bijzonder het dakbeschot en de dikke
steunbalken van de daken.
- De schade kan soms zodanig
zijn, dat de draagkracht van het aangetaste hout
aanzienlijk vermindert.
Uiterlijk en leefwijze van een huisboktor:
- De kevers verschijnen doorgaans
van mei tot augustus en zijn 8-25 mm lang, waarbij
het mannetje duidelijk kleiner is dan het vrouwtje.
Ze zijn grijs tot zwart, ook wel donkerbruin van
kleur.
- Kort na de paring legt het
wijfje 140 tot 200 eieren in naden en spleten van
het hout of in oude gangen nabij de uitvliegopeningen.
- De larven, die na enige tijd uitkomen, boren zich
in het hout en houden zich in het begin dicht onder
de oppervlakte op maar naarmate ze ouder worden
gaan ze dieper het hout in.
- In de winter boktorren
zich in onverwarmde ruimten stil in hun gangen
en vreten niet of nauwelijks.
- Meestal in de zomer
kan men de boktor horen knagen.
- De verpopping geschiedt in
het voorjaar. De larve maakt hiervoor een verpoppingkamer
in het hout. In de regel wordt ook de toekomstige
uitgang naar buiten reeds voor de verpopping uitgeknaagd.
Er blijft slechts een zeer dun laagje hout aanwezig,
waarna de kever later de uitvliegopening uitknaagt.
Schade door de huisboktor:
- Vaak worden dakconstructies
aangetast, waarbij zelfs dikke balken in een aantal
jaren nagenoeg geheel worden verpulverd.
- De huisboktor
tast uitsluitend het naaldhout aan.
- Bij grenen en
larikshout wordt bij voorkeur het spinthout aangetast,
doch bij vurenhout ook het kernhout.
- Het houtoppervlak
is vaak rimpelig door de druk uit de boorgangen
op het dunne fineerlaagje, dat nog intact is gebleven.
De boorgangen zijn aanvankelijk recht, daarna kronkelend
en tot ca. 4.5 mm breed.
- Het boormeel ziet men vaak
als cilindrische deeltjes.
- Bij een actieve aantasting
komt dit boormeel uit gangen en gaten omlaag.
Vaststellen van de aantasting door de huisboktor:
- Wanneer men vermoedt
dat hout is aangetast door larven van de huisboktor,
dient men o.a. op het volgende te letten:
- Bij warm zonnig weer
kan men grotere larven van de boktor in het hout horen knagen.
- Na verloop van tijd kan
men ovale uitvliegopeningen aantreffen.
- Als men met bijvoorbeeld
een priem, beitel of schroevendraaier in aangetast
hout prikt, kan men gemakkelijk de gangen blootleggen,
die de larven vlak onder het oppervlak van het
hout hebben "uitgeknaagd".
- De gangen zijn gevuld
met "boormeel" (vermalen houtsnippertjes).
Wering van huisboktor:
- Hout kan men preventief behandelen
tegen een aantasting door huisboktor (voor zover
niet al eitjes of larven in het hout aanwezig zijn)
met verf, vernis, beits of lak.
- Als het hout rondom
is voorzien van een goed dekkende laag, is het beschermd
tegen aantasting door de huisboktor.
Bestrijding van de huisboktor:
- Alvorens met een bestrijdingsmiddel
het hout te behandelen, dienen de boorgangen te
worden opengelegd en moet het boormeel, bijvoorbeeld
met een stofzuiger zoveel mogelijk worden verwijderd.
Ten aanzien van ernstig aangetaste houten balken,
waarvan de draagkracht aanzienlijk is verminderd,
kan worden overwogen of zij dienen te worden vervangen.
- Het heeft geen zin om geverfd hout te behandelen.
- Aangebrachte verf, beits of waslagen dienen daarom
eerst met een krabber, schuurmachine of staalborstel
te worden verwijderd.
- Middelen op basis van permethrin
zijn effectief voor de bestrijding van houtaantastende
insecten en weinig giftig voor zoogdieren.
- De behandeling kan afhankelijk
van de aantasting op twee manieren. Bij dunne materialen
kan deze plaats vinden middels een oppervlakte behandeling
waarbij de vloeistof onder lage druk op het hout
wordt gespoten.
- Bij dikkere materialen zoals balken
etc. Worden deze geïnjecteerd met speciale pluggen
om de werkzame stoffen diep in het hout te laten
dringen.
- Een combinatie van beide methodes is ook
een mogelijkheid.